Gastroskopi Hakkında Korkulanlar ve Gerçekler: İşlem Sırasında ve Sonrasında Sizi Neler Bekliyor?

Genel cerrahi polikliniğinde hastalarıma “Size bir endoskopi yapmamız gerekiyor” dediğimde aldığım ilk tepki genellikle bir duraksama ve hafif bir endişe oluyor. Halk arasında endoskopinin çok zorlu, boğulma hissi yaratan veya çok ağrılı bir işlem olduğuna dair yerleşmiş, ancak güncel tıp pratiğinde geçerliliği kalmamış birçok şehir efsanesi mevcut. Oysa modern teknoloji ve gelişmiş anestezi yöntemleri sayesinde endoskopi, hastalar için artık “bir öğle uykusu” kadar konforlu bir işlem haline gelmiştir.

Endoskopi, sıklıkla “Gastroskopi yani Üst Gastrointestinal Sistem Endoskopisi”nin yerine kullanılır halbuki Endoskopi ; bir organın içini inceleme işleminin genel adıdır: Bronkoskopi; bronşların içini incelemek, gastroskopi; midenin içini incelemek, kolonoskopi; kolonun içini incelemek anlamında kullanılan terimlerdir. Endoskopi yani gastroskopi ve kolonoskopi; sindirim sistemi hastalıklarının tanısında “altın standart” olarak kabul edilir. Görüntüleme yöntemleri (ultrason veya tomografi gibi) organların dış yapısı hakkında bilgi verirken, endoskopi organın iç yüzeyini, doku rengini ve olası yaraları doğrudan görmemizi sağlar. Özellikle geçmeyen mide yanması mı var endoskopi ile nedeni bulmak mumkun yazımda belirttiğim gibi, asit hasarını ve mide fıtığı gibi mekanik sorunları saptamanın en kesin yolu budur.

Üst Gastrointestinal Endoskopi ( Gastroskopi ) Sırasında Boğulma Hissi Olur mu? Anestezi Altında Endoskopi Nasıl Yapılır?

Hastalarımın en büyük korkusu işlem sırasında nefes alamayacaklarını veya öğürme refleksini kontrol edemeyeceklerini düşünmeleridir.

• Sedasyon (Uyutularak) Yöntemi: Günümüzde gastroskopi işlemlerinin büyük çoğunluğunu “sedo-analjezi” dediğimiz yöntemle yapıyoruz. Bu, genel anestezi (narkoz) değildir; ancak hasta işlem boyunca derin bir uykudadır, hiçbir şey hissetmez ve işlem sonrasını hatırlamaz.
• Hava Yolu Güvenliği: Endoskopi cihazı yemek borusuna girer, soluk borusuna değil. Bu nedenle işlem sırasında nefes almanızda hiçbir engel yoktur. Deneyimli bir ekip tarafından yapılan işlemde, hasta sadece rahat bir uyku uyur ve uyandığında işlem bitmiş olur.

Gastroskopi Neden Gereklidir ve Hangi Belirtiler Varsa Gastroskopi Ertelenmemelidir?

Sadece ilaç kullanarak semptomları bastırmak, bazen altta yatan ciddi bir sorunun tanısını geciktirebilir. Özellikle şu durumlar gastroskopi için en önemli gerekçelerdir:

1. Açıklanamayan Kilo Kaybı ve İştahsızlık: Bu belirtiler mide ve yemek borusundaki yapısal değişikliklerin habercisi olabilir.
2. Yutma Güçlüğü veya Takılma Hissi: Gıdaların geçerken zorlanması, reflu nedir belirtileri ve tedavisi sürecinde gelişen daralmalardan kaynaklanıyor olabilir.
3. Kansızlık (Anemi): Nedeni açıklanamayan demir eksikliği, mide içindeki sessiz bir kanamanın (ülser veya tümör gibi) işareti olabilir.
4. İlaç Tedavisine Yanıt Vermeyen Şikâyetler: Eğer mide koruyuculara rağmen şikâyetleriniz sürüyorsa, reflu hastaliginda ne zaman genel cerrahiye basvurulmali sorusuna yanıt bulmak için içeriyi görmek şarttır.
5. Mide ağrısı, midede yanma, ekşime, reflü …

Gastroskopi İşlemi Öncesi Hazırlık ve İşlem Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?

İşlemin başarısı ve güvenliği için hastanın midesinin boş olması kritik önem taşır.

• Açlık Süresi: Genellikle işlemden önceki 8 saat boyunca hiçbir şey yenmemeli ve içilmemelidir.
• İşlem Süresi: Tanısal bir gastroskopi genellikle 5 ila 10 dakika gibi kısa bir sürede tamamlanır. Eğer biyopsi (parça alma) yapılması gerekiyorsa bu süre çok az uzayabilir; ancak biyopsi alınması kesinlikle ağrılı bir işlem değildir, mide içinde sinir ucu olmadığı için hasta bunu hissetmez.
• İşlem Sonrası: Uyandırma odasında yaklaşık 30 dakika dinlendikten sonra normal hayatınıza dönebilirsiniz. Sedasyon alındığı için o gün araç kullanmamanız ve dikkat gerektiren işlerden kaçınmanız önerilir.

Gastroskopi Sonuçları Ne Zaman Çıkar ve Biyopsi Alınması Kanser Demek midir?

Hastaların en çok endişelendiği bir diğer konu biyopsi alınmasıdır. “Hocam parça aldınız, kötü bir şey mi var?” sorusuyla sık karşılaşırım. Oysa gastroskopide biyopsi sadece kanser şüphesiyle alınmaz. Midedeki gastritin tipini belirlemek, Helicobacter pylori adlı bakterinin varlığını kontrol etmek veya çölyak hastalığı gibi durumları araştırmak için de rutin olarak biyopsi alınır.

Gözle görülen bulguların sonuçlarını işlemden hemen sonra sizinle paylaşabiliyoruz. Ancak doku örneklerinin (biyopsi) patolojik incelemesi genellikle birkaç iş günü sürmektedir. Bu süre zarfında endişe etmek yerine, obezite ve kilo yonetimi bir genel cerrahi uzmaninin kapsamli ve guncel rehberi gibi diğer sağlık rehberlerimi okuyarak genel sağlığınız hakkında bilgi edinebilirsiniz.

👉 İletişim

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Gastroskopi dişlere veya boğaza zarar verir mi?

Hayır. İşlem sırasında dişleri ve cihazı korumak için özel bir ağızlık kullanılır. Cihaz oldukça esnek ve incedir; mukoza yapısına zarar vermeyecek şekilde tasarlanmıştır.

Uyanıkken gastroskopi yapılabilir mi?

Evet, sadece boğaz spreyi (lokal anestezi) kullanılarak uyanık halde de yapılabilir. Ancak hasta konforu ve hekimin daha detaylı inceleme yapabilmesi için genellikle sedasyonla uyutulması tercih edilir.

Gastroskopi sonrası boğaz ağrısı olur mu?

Bazı hastalarda işlem sonrası birkaç saat süren hafif bir yutkunma zorluğu veya boğazda kuruluk hissi olabilir. Bu durum genellikle kendiliğinden geçer ve ılık içeceklerle hafifletilebilir.

Aynı gün kolonoskopi ile birlikte yapılabilir mi?

Evet, tıbbi bir engel yoksa hastayı bir kez uyutarak hem üst gastroskopi), hem de alt (kolonoskopi) sindirim sistemi incelemesi aynı seansta güvenle yapılabilir.